بررسی انواع الگو های بانکداری ذخیره صددرصدی و سنجش میزان تطابق آنها با موازین اسلامی

بررسی انواع الگو های بانکداری ذخیره صددرصدی و سنجش میزان تطابق آنها با موازین اسلامی

شبکه بانکی علاوه بر داشتن نقش پررنگی در ادبیات اقتصادی، در اقتصاد فعلی جمهوری اسلامی ایران نیز اهمیت بسزایی دارد. به طور مثال بخش عظیمی از تامین مالی ها از طریق بانک ها صورت می گیرد. همین بزرگی نیز باعث شده تا بروز مشکل در آن به یک معضل بزرگ برای کشور تبدیل گردد.
اقتصاد فعلی از طرفی درگیر با تورم نهادینه شده در کشور است؛ تورمی که به طور میانگین دورقمی بوده و همواره در این چهل سال بعد از انقلاب اسلامی دست به گریبان مردم بوده است. در حالی که می دانیم و تقریباً مورد اتفاق تمامی اقتصاددانان است که عامل اصلی آن در بلندمدت افزایش شدید نقدینگی در اقتصاد است؛ نقدینگی نیز نشات گرفته از همین نظام بانکی ست. (فرخی و همکاران ،1398)
به علاوه یکی از مشکلات اساسی، ورشکستگی بانک های تجاری است؛ اکثر قریب به اتفاق این بانک ها نه تنها از لحاظ شاخص کفایت سرمایه در اوضاع وخیمی به سر می برند، بلکه هر ساله بر زیان انباشه خود نیز می افزایند!
پس قطعاً ارائه راه حلی که دو معضل بزرگ فوق الذکر را پوشش دهد، از ضروریات اقتصاد فعلی ماست.

محمد امینیان
کارشناس ارشد اقتصاد
 

تبیین مولفه های اقتصادی زندگی شایسته در ادبیات اسلامی و کارکردهای آن در سیاست های فقرزدا

تبیین مولفه های اقتصادی زندگی شایسته در ادبیات اسلامی و کارکردهای آن در سیاست های فقرزدا

مسئله فقر یکی از مسائلی است که مورد نکوهش دین اسلام قرار گرفته است و فقرزدایی از اهدافی حکومت و نظام اسلامی و نیز همه حکومت هاست. آنچنان که از ادبیات اندیشمندان مختلف بر می آید، تحقق زندگی آرمانی و مطلوب نیز از اهداف حکومت هاست. هدف سیاستگذاری، بهبود وضعیت موجود و حرکت به سمت یک زندگی و وضعیت مطلوب و آرمانی است. از این رو باید وضعیت مطلوب به خوبی ترسیم و ارائه شود. زندگی شایسته ترسیم این زندگی مطلوب است تا بتوان بر اساس آن سیاستگذاری درستی انجام داد. اگر هم سیاست گذاری فقرزدا، هدف تحقق زندگی شایسته و مطلوب باشد با این حال در مواردی این هدف محقق نمی¬¬شود. دلیل این مسئله این است که گرچه هدف این سیاست ها صحیح و حق است اما ابزار مورد استفاده (سیاستگذاری) نادرست و باطل است و همانگونه که شهید مطهری اشاره می کنند با ابزار باطل نمی توان هدف حقی را محقق کرد. از این رو نیاز است که برای سیاستگذاری نیز مشخصه هایی متناسب با هدف آن، تعیین گردد. این مشخصه ها، می تواند الگوی سیاستگذاری اسلامی در حوزه اقتصاد را ارائه دهد.
 

امیرحسین خورشیدی اطهر
کارشناس ارشد اقتصاد
 

ارزيابی فقهی و اقتصادی اوراق اجاره مبتنی بر سهام و ارائه يک مدل ارزش‌گذاری مبتنی بر رياضيات تصادفی

ارزيابی فقهی و اقتصادی اوراق اجاره مبتنی بر سهام و ارائه يک مدل ارزش‌گذاری مبتنی بر رياضيات تصادفی

انتشار اوراق اجاره مبتنی برسهام یکی از دستاوردهای بازارسرمایه در سال‌های اخیر بوده و در واقع نسل دوم اوراق اجاره و مبتنی بر دارایی‌های مالی است و از بحث‌های جدید اوراق تأمین مالی به شمار می‌رود و با توجه به ویژگی‌هایی که دارد، پیش‌بینی می‌شود استفاده از آن به سرعت توسعه پیدا کند. این درحالی‌ است که تاکنون پژوهشی به طورخاص برای ارزیابی فقهی-اقتصادی و ارائه یک مدل ارزش‌گذاری برای آن صورت نگرفته‌ است. این اوراق از این جهت دارای اهمیت است که دارایی‌پایه آن شفاف و قابل مبادله در بازار است و قیمت آن به صورت مستمر قابلیت مشاهده دارد. پس دارندگان اوراق باید بتوانند از مهم‌ترین حقوق مالکیتی خود یعنی واگذاری اوراق به قیمت روز بهره‌مند شوند. اما متأسفانه آنچه در طراحی و بکارگیری این اوراق مشاهده می‌شود این است که نه تنها تفاوتی در قیمت‌گذاری و فرایند مبادله این اوراق با اوراق معمولی وجود ندارد بلکه ابهاماتی نیز به جهت فقهی و اقتصادی در این اوراق وجود دارد که باید مورد ارزیابی قرار گیرد. بنابراین با توجه به اهمیت و جایگاه این نوع از اوراق اجاره، این پایان‌نامه با استفاده از روش کتابخانه‌ای و مراجعه به مطالعات مشابه، به ارائه چالش‌ها و ارزیابی فقهی و اقتصادی انتشار این اوراق پرداخته و هم‌چنین با استفاده از روش ریاضیات ‌تصادفی و استفاده از شبیه‌سازی‌ مونت ‌کارلو به ارائه یک مدل پیشنهادی ارزش‌گذاری این اوراق و شبیه‌سازی آن با استفاده از یک نمونه تجربی می‌پردازد و در نهایت با قیمت‌های بازار مقایسه می‌شود و مشاهده می‌شود که قیمت‌گذاری با استفاده از مدل پیشنهادی،با قیمت‌های بازار متفاوت می‌باشد. درادامه قصد داریم تا به تفصیل درخصوص مباحث و مسائل مربوط به انتشار این اوراق بپردازیم.

مصطفی سلطانی
کارشناس ارشد اقتصاد
 

مواجهه تحلیلی متفکران مدرسی با پدیده‌های اقتصادی و دلالت‌های آن برای اقتصاد اسلامی

مواجهه تحلیلی متفکران مدرسی با پدیده‌های اقتصادی و دلالت‌های آن برای اقتصاد اسلامی

 رویکردی پدیدارشناسانه

یکی از چالش‌های اساسی در پیش روی اندیشه دینی نحوه مواجهه آن با نهادها و اعتبارات اجتماعی درگذر زمان است. این مهم نیازمند اتخاذ رویکردی جامع برای سازگاری اندیشه دینی با نیازهای جدید جامعه و یا ساخت اعتبار و نهادهای اجتماعی جدید مبتنی بر اندیشه دینی در جهت شکل‌دهی به نیازهای اجتماعی جامعه است. زمانی که یک اندیشه دینی متکفل راهبری و اداره جامعه شود، نحوه مواجهه این اندیشه با تحولات عملی و نظری جامعه و اتخاذ رویکرد مناسب در هدایت جامعه متناسب با آرمان‌های نظری دینی و تحولات عملی دارای اهمیت مضاعفی می‌شود؛ در چنین شرایطی علاوه بر آنکه طبقه دینی جامعه انتظار اتخاذ موضع مناسب از جانب اندیشه دینی در مقابل این تحولات را دارد، عدم مدیریت تحولات عملی و نیازهای جدید جامعه سبب انفعال و انحطاط تدریجی اندیشه دینی خواهد شد.


محمد حسین بهمن پور خالصی
کارشناس ارشد علوم اقتصادی