عوامل مؤثر بر افزایش نرخ مسکن خالی در ایران و راه رفع آن

عوامل مؤثر بر افزایش نرخ مسکن خالی در ایران و راه رفع آن

نرخ مسکن خالی موجود بیشتر از نرخ طبیعی مسکن خالی است. وقتی بیش از میزان طبیعی، مسکن خالی وجود داشته باشد می‌توان شاهد عدم کارآیی بازار در تأمین نیاز مسکونی خانوارها بود. این عامل می‌تواند حتی منجر به افزایش قیمت‌های مسکن نیز بشود زیرا واحدهای ساخته شده به بازار عرضه نمی‌شود و باعث کاهش عرضه فایل های‌ مسکونی به بازار می‌شود. پس ایجاد بحران در نظام اقتصادی، ایجاد اختلال در بازار، عدم کارآیی بازار مسکن، افزایش قیمت مسکن و... از نتایج افزایش نرخ مسکن‌های خالی است. ضمن اینکه استفاده از این مساکن خالی برای معاملات صوری و بالابردن قیمت یک منطقه از عوارض وجود تعداد بالای مسکن خالی است. بنابراین لازم است به عوامل ایجاد این پدیده و راهکار های رفع این مشکل پرداخته شود. 
مسکن به مثابه یک کالا در بازار مصرفی و سرمایه‌ای به‌وسیله نیروهای تطابق سازی (جورسازی) مثل قیمت بین تقاضاکنندگان و عرضه‌کنندگان مبادله می‌شود. از نظر استفاده از خدمات فضای مسکونی این کالا به دو دسته مسکن خالی و مسکن اشغال شده تقسیم می شود. نرخ مسکن خالی در سرشماری سال‌های 1385، 1390 و 1395 روند صعودی داشته و از نرخ طبیعی فراتر رفته است. افزایش نرخ مسکن خالی در عین وجود تقاضای باالقوه و بالفعل در بازار نشان از شکست بازار مسکن در تامین نیاز مردم دارد. طبق تحقیقات نگه داشتن مسکن به صورت خالی و عدم ارائه آن به بازار می تواند باعث افزایش قیمت مسکن شود. از این رو کاهش نرخ مسکن خالی به وسیله مالیات بر خانه های خالی و سایر سیاست ها امری لازم برای اقتصاد مسکن کشور است. اما قبل از ارائه راهکار نیاز است به عوامل موثر بر افزایش مسکن خالی پرداخته شود تا از طریق رفع آن ها مشکل مسکن خالی نیز حل شود.
ایمان عابدی 
کارشناس ارشد اقتصاد
 

پول دیجیتال بانک مرکزی: فرصت ها و تهدید ها در نظام پولی مبتنی بر بانکداری بدون ربا

پول دیجیتال بانک مرکزی: فرصت ها و تهدید ها در نظام پولی مبتنی بر بانکداری بدون ربا

امکان سنجی و درجه اشتیاق بالای بانک های مرکزی برای انتشار پولی برای خودشان از نوع دیجیتال در سال های اخیر بالاگرفته است پول دیجیتال بانک مرکزی مفهومی نوپاست که ادبیات آن از سال 2017 آغاز شده است. با روی کارآمدن سیستم های پرداخت بخش خصوصی و ارزهای دیجیتال در دهه اخیر و اقبال عموم مردم به آن ها، بانک های مرکزی به صرافت افتادند تا برای حفظ حاکمیت خود بر فضای پولی، نوع پولی جدید مبتنی بر فناوری های به روز ایجاد کنند. طبق گزارش بانک تسویه وجوه بین المللی حدود 60 کشور که بیش از 80% جمعیت را به خود اختصاص داده اند در حال تحقیق و پژوهش در مورد این موضوع هستند.
طبق آمارها استفاده از پول نقد کاهش یافته است و کشورهای مختلف به دنبال حداقل کردن استفاده از پول نقد در جامعه هستند. تغییر پول از حالت فیزیکی و اسکناس به نوع الکترونیک آن، امکان خلق پول را برای بانک ها و موسسات مالی بیش از پیش تهسیل کرده است و همین امر موجب افزایش خلق پول به صورت افسار گسیخته و به تبع افزایش حجم نقدینگی به میزان بالا بوده است.

محمدرضا اسماعیل زاده
کار شناس ارشد اقتصاد

بررسی فقهی ابزار «نجات از درون» در حوزه توقف بانک‌ها

بررسی فقهی ابزار «نجات از درون» در حوزه توقف بانک‌ها

مسئله‌ای که در این پژوهش شناسایی شده و مورد بررسی قرار گرفته است، تحلیل انطباق ابزار «نجات از درون » با شریعت مقدس اسلام است. در گزارش پیش رو، ابتدا بحران بانکی در اقتصاد ایران مورد شرح و بررسی قرار خواهد گرفت و بعد از بیان نواقص نظام قانونی ورشکستگی بانکی در ایران، ابزار «نجات از درون» به عنوان یک راهکار جایگزین برای مدیریت ورشکستگی بانکی معرفی می‌گردد؛ بعد از شرح سازوکار این ابزار، موانع فقهی استفاده از آن شرح داده خواهد شد و در هر مورد، راهکار فقهی متناسب ارائه خواهد گردید. به نظر می‌رسد که با استفاده از راهکارهای فقهی پیشنهادی، می‌توان ابزار نجات از درون را در قوانین و قواعد مربوط به سیستم بانکداری بدون ربا قرار داد و در جهت ارتقای نظام حقوقی ورشکستگی بانکی در ایران حرکت کرد.

محمد یاراحمدی
کارشناس ارشد اقتصاد 
 

آینده قیمت مسکن عامل اول

آینده قیمت مسکن عامل اول

در کل کشور ۲۸ میلیون واحد مسکونی وجود دارد و در شهریور فقط ۲۵ هزار واحد به فروش رفته است.

تعداد واحد مسکونی فروش رفته در شهریور ماه کمترین میزان معاملات مسکن در کشور از سال ۱۳۶۶ تاکنون است